Terry Pratchett
Ian Southwell/Flickr.com

Alfabet Terry’ego Pratchetta

Kłopot z życiem po­lega na tym, że nie ma okaz­ji go przećwiczyć i od ra­zu ro­bi się to na poważnie – Terry Pratchett

Pisanie o autorze tego cytatu jest trudne, bo nie napiszę nic odkrywczego – nie jestem jego biografem czy najbliższym przyjacielem – stwierdzenie, że to jeden z najlepszych pisarzy fantasy w historii to komunał, ale takie są fakty, a z faktami się nie dyskutuje. Zamiast tego postanowiłem stworzyć coś w rodzaju pigułki informacyjnej dla tych, którzy Pratchetta nie znają. Literka po literce. Wszystkie być może się nie pojawią, ale cóż zrobić taki to będzie alfabet. Zaczynamy.

A – Alzheimer

Los bywa okrutny, ale może jest w tym jakiś głębszy sens. Beethoven był głuchy jak pień, Monet miał poważne problemy ze wzrokiem, a Terry Pratchett cierpi na rzadką odmianę Alzheimera. Chyba żadna inna choroba mnie tak nie przeraża jak ta. Na szczęście na A jest też astronomia – pasja pisarza z dzieciństwa, która przegrała z pisarstwem. Jest też Ankh-Morpork, ale to najlepiej opisuje cytat:

Poeci próbowali opisać Ankh-Morpork. Bez sukcesów. Może z powodu niepojętej, gorliwej żywotności miasta, a może dlatego, że miasto z milionem mieszkańców i bez żadnej kanalizacji jest zbyt mało subtelne dla poetów, którzy preferują żonkile i trudno im się dziwić. Dlatego powiedzmy tylko, że Ankh-Morpork jest tak pełne życia jak dojrzewający ser w upalny dzień, głośne jak klątwa w katedrze, jaskrawe jak plama oleju, barwne jak siniak i szumiące od działalności, interesów, ruchu i czystej, rozbuchanej aktywności niczym zdechły pies na kopcu termitów. – “Mort”, autor przekładu Piotr W. Cholewa

B – Beaconsfield

W tej miejscowości na świat przyszedł Terry Pratchett. Stało się to 28 kwietnia 1948 roku. Miasto ma literackie tradycje. Szkoda, że głównie związane z martwymi pisarzami. Tutaj spoczywają Gilbert Keith Chesterton, Edmund Burke i Edmund Waller.

C – Cohen Barbarzyńca

Conan jest dobry dla dzieci. Prawdziwym twardzielem z imieniem rozpoczynającym się na literę C jest Cohen. Nie ma oka, nie ma większości zębów – choć po co ci zęby, gdy masz diamentową protezę, do której produkcji trzeba było uśpić trolla – jest przygłuchy, ale i tak jak na emeryta niszczy większość z literackich herosów.

D – Dysk

Samotny świat spoczywający na grzbietach słoni: Berilii, Tubula, Wielkiego T’Phona i Jerakeena. Te stoją na skorupie żółwia A’Tuina. Ten z kolei spokojnie dryfuje przez wszechświat. Świat pełen cudów, magii i dom dla pewnego mało rozgarniętego maga, który zna tylko jedno zaklęcie, ale za to takie, które potrafi zniszczyć Dysk. Dobrze, że przy okazji go nie pamięta.

D to również “Dywan”, czyli pierwsza powieść jaką napisał w wieku 17 lat. Pratchett, nie Rincewind.

Świat Dysku
Świat Dysku Pratchetta

E – Eutanazja

Pisarz jest zwolennikiem eutanazji. Od wielu lat walczy na rzecz jej legalizacji, a na koncie ma m.in. realizację filmu “Decydując się na śmierć”, który wyemitowano 13 czerwca 2011 na kanale BBC.

F – Fantasy

Tak, większość jego książek to książki fantasy. Odkryłem koło na nowo.

G – Gry komputerowe

Ważne miejsce w życiu Pratchetta zajmują gry. Jego książki były podstawą do wydania kilku tytułów na różne platformy. Przede wszystkim warto pamiętać o dwóch częściach “Discworld”. Fantastyczne przygodówki, które nadal sprawiają masę frajdy – sprawdźcie sami np. tutaj. Oprócz tego Pratchett lubi w nie grać. Do ulubionych gier zalicza m.in. Far Cry, Call Of Duty, Half-Life 2, Thief. Najważniejsze w tym wypadku jest to, aby gra była mądra i miała w sobie to coś.

Praw­dzi­wa głupo­ta zaw­sze po­kona sztuczną inteligencję.

H – Herbatka (czyt. Herr-bat-ká)

Jonathan Herbatka pojawił się w jednej książce Pratchetta – “Wiedźmikołaj” – ale zapadł mi w pamięć. Głównie przez to, że to bardzo skuteczny zabójca, który denerwuje się z powodu tego, że nikt nie jest w stanie wymówić poprawnie jego nazwiska. Do popisowych numerów zalicza się dźganie sztyletem przez wszystkie warstwy ubrań i zatrzymywaniu go, zanim dotknie ciała czy trzymanie ostrza w taki sposób, aby stykało się z gałką oczną.

Herbatka
Jonathan Herbatka

I – Igor

Posiadanie Igora jest domeną wampirów. Jeżeli wydaje się Wam, że Igor jest jest tylko jeden to jesteście w błędzie. Igory to praktycznie osobna rasa, którą głównie można spotkać w. Dobry Igor sporo wie o chirurgii. Z tego powodu ogarnia przeszczepy, doszywanie, wycinanie i zszywanie. Prawie zawsze seplenią.

J – Johnny Maxwell

Twórczość Pratchetta to nie tylko “Świat Dysku”. Osobną serią są książki, których bohaterem jest Johnny Maxwell. Chłopiec jest bohaterem trzech książek. W pierwszej z nich kosmici z komputerowej gry “Tylko ty możesz uratować ludzkość” stwierdzają, że czas zrobić coś zaskakującego. W ten sposób poddają się, a Johnny przyjmuje ich kapitulację. Od tej pory jego życie nie jest już takie jak wcześniej.

K – Kolor Magii

Książka, która rozpoczyna serię “Świata Dysku”.

Ludzie powinni zostawać tam, gdzie się ich postawiło – “Kolor Magii”, w przekładzie Piotra W. Cholewy

Kolor Magii
Od tego zacznijcie

L – Lyn i Lee, Christopher

Imię żony Terry’ego Pratchetta, z którą wziął ślub w 1968 roku. Co do drugiej pozycji, to jest to bardzo ważna persona. Christopher Lee podkładał bowiem głos ŚMIERCI – ale o nim później.

M – Mark Twain

Genialny pisarz. Jedna z inspiracji Pratchetta. “M” jest również bardzo ważną literą dla fabuły, bo na nią zaczyna się imię Morta. Mortimer książe Sto Helit. Pierwszy (i jedyny) jest uczniem samej/samego ŚMIERCI – ale o nim później.

Krótko mówiąc, Mort należał do takich osób, które są groźniejsze niż worek grzechotników. Chciał mianowicie zrozumieć logikę praw rządzących wszechświatem. To trudne zadanie, ponieważ coś takiego nie istnieje. Kiedy Stwórca składał ten świat, miał mnóstwo znakomitych pomysłów, jednak uczynienie go zrozumiałym jakoś nie przyszło mu do głowy. – “Mort”, w przekładzie Piotra W. Cholewy

N – Niewidoczny Uniwersytet

Największa uczelnia kształcąca magów na całym Dysku. To tutaj trafiasz, gdy chcesz zostać magiem. Skoro Rincewind może być jego częścią, to i Ty możesz.

O – O czym szumią wierzby

Powieść Kennetha Grahame’a, która jako jedna z pierwszych wywarła wielki wpływ na młody i jak się później okazało genialny umysł Pratchetta.

P – Piotr W. Cholewa

Człowiek, który jak mało kto w Polsce rozumie mistrza. Autor przekładów jego książek, który doceniany jest nie tylko w naszym kraju, ale i za jego granicami. Spożywanie przez niego pierogów było inspiracją dla kopalni tłuszczu, które pojawiły się w książce “Piąty elefant”. Pod “P” kryją się też przypisy, które często zajmują połowę strony. To esencja inteligentnego humoru w wykonaniu pisarza.

R – Rhianna Pratchett

Jego córka, która odziedziczyła po ojcu zamiłowanie do książek i gier. Te pierwsze pisze. W te drugie gra, a przy okazji współtworzy. Pracowała przy stworzeniu scenariuszy do takich produkcji jak Mirror’s Edge, Heavenly Sword i Overlord. Prywatnie jest również kolekcjonerką kotów – podobno przypadkową. Lubi spacery i kocha swoją pracę.

S – Sinclair ZX-81

Pierwszy komputer Pratchetta, który od najmłodszych lat interesował się nowoczesną techniką. Nie była to jeszcze maszyna, na której zaczął pisać, ale trzeba o tym wspomnieć skoro był tym pierwszym. Więcej na ten temat pod literką T.

Sinclair ZX81
Tak wyglądały kiedyś komputery

T – Technika

Jak przeczytaliście powyżej technika dla Pratchetta stanowi coś bez czego nie wyobraża sobie życia. Był jednym z pierwszych pisarzy, którzy zamiast na maszynie pisało swoje książki na komputerze. Maszyną, która dostąpiła tego zaszczytu był Amstrad 464. Komputery towarzyszą mu praktycznie wszędzie tam, gdzie to możliwe.

U – Usenet

Skoro jest mowa o technologii, to trzeba wspomnieć o tym, że Pratchett od 1992 roku komunikował się ze swoimi fanami za sprawą grupy dyskusyjnej o nazwie alt.fan.pratchett.

V – Vetinari, Havelock

Patrycjusz Ankh-Morpork. Człowiek o błyskotliwym umyśle. Według wielu władca idealny. W młodości skrytobójca, dlatego nie zabijecie go za ich pomocą, bo zna wszystkie sztuczki swojej byłej gildii. Jedna z najbardziej barwnych postaci w Dysku.

Ludzka postać, ale tylko z braku innych możliwości. Chudy, blady, odziany w przykurzoną czerń Patrycjusz zawsze przypominał Ridcully’emu drapieżnego flaminga, gdyby tylko udało się znaleźć flaminga, który jest czarny i cierpliwy jak skała. (…) – “Kosiarz” w przekładzie Piotra W. Cholewy

Havelock Vetinari
Mistrz

W – Wiedźmy

Nie ma nigdzie takich trzech czarownic jak Babcia Weatherwax, Niania Ogg i Magrat Garlick. Diabelnie skuteczne, rozwiązują problemy, a przy tym potrafią wygenerować nowe. Zdecydowanie coś za co kocham powieści Pratchetta.

X – XXXX

Czteriksy, to niedokończony kontynent. Wszystko na nim jest dziwne. Flora i fauna groźna. Klimat suchy i nieprzystępny. Warto zadbać o to, aby otoczenie było odpowiednio spacyfikowane. W innym wypadku może dojść do nieprzyjemnych wydarzeń. Dokładny opis znajdziecie w książce “Ostatni kontynent”.

Z – Zgon, bo prowadzi do spotkania JEGO

ŚMIERĆ powinna być pod Ś, ale jest pod Z. Szkielet z kosą, który ma córkę, ucznia, a do tego kocha muzykę i ma konia o słodkim imieniu Pimpuś. W tym miejscu warto wspomnieć o tym, że oprócz ludzi swoją śmierć mają szczury. Nie wiem czemu, po prostu tak jest. Śmierć lubi koty i raz nawet wziął sobie wolne, co miało dość makabryczne konsekwencje. Zdecydowanie ktoś, kogo chcecie spotkać.

A potem nie było już nic, jedynie ruiny lasu i dryfująca wolno z wiatrem chmura kurzu na horyzoncie. I siedząca na nierównym, omszałym kamieniu milowym czarna i obszarpana postać. Był to ten, którego niesłusznie się przeklina, który budzi lęk i trwogę, ale który jest jedynym przyjacielem nędzarza i najlepszym lekarzem śmiertelnie rannego. – “Kolor magii” w przekładzie Piotra W. Cholewy.

Smierć
Chcecie go spotkać

Uff. Koniec. Właśnie sobie zdałem sprawę, że napisałem to tuż przed urodzinami Pratchetta. Wszystkiego dobrego mistrzu.

PS. Polecam stronię pratchett.pl, na której znaleźć można wiele informacji na temat pisarza. Sam z tego korzystałem pisząc powyższe.

[powerkit_button size=”md” style=”primary” block=”false” title=”Od czego zacząć czytanie Pratchetta” url=”https://lekturaobowiazkowa.pl/ksiazki/jak-zaczac-czytac-swiat-dysku-poradnik/” target=”_self” nofollow=”false”]

[powerkit_button size=”md” style=”primary” block=”false” title=”Josh Kirby – człowiek nie z tego świata” url=”https://lekturaobowiazkowa.pl/ksiazki/josh-kirby-czlowiek-nie-z-tego-swiata/” target=”_self” nofollow=”false”]

Fot. tytułowa – Ian Southwell/Flickr.com

 

Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed

Logotyp na górze przeniesie Cię na stronę główną. Poniżej znajdziesz konta w serwisach, w których możesz mnie obserwować. Miło mi, że poświęcasz swój cenny czas na obcowanie z tym, co przygotowałem.

More Stories
Karol Paciorek
Rekulturator #13: Karol Paciorek